Eindig
maar Onbegrensd
Het universum. De Aarde. Wij?
Eindig
maar Onbegrensd
Het universum. De Aarde. Wij?
|
#259
Overzicht
#261
#260 - 12 februari - Darwin Day.
Fijne Darwindag! Vandaag staan we stil bij de man die ons misschien wel de belangrijkste ontdekking ooit gaf. Twaalf februari is zijn geboortedag, nu 203 jaar geleden. Wat is er zo bijzonder aan Charles Robert Darwin? En wat niet? Lees meer. Darwin deelt zijn geboortedag met Abraham Lincoln, in Amerika nog steeds bekend als The Great Emancipator. Dit verwijst terug naar de afschaffing van de slavernij, iets waar Darwin een fel voorstander van was. Charles Darwin kan gezien worden als de Great Emancipator van de menselijke geest. Lincoln bevrijdde (een deel van) de slaven, wat heel mooi is natuurlijk, maar Darwin bevrijdde ons allemaal van het juk van ons mythologisch wereldbeeld. Voor Darwin was biologie, zoals een bekende zegswijze stelt, niet meer dan postzegels verzamelen. Er waren enorm veel dieren en planten en die kon je uit je hoofd leren en uit elkaar vlooien maar dat was het wel. Tijdens zijn studietijd was kevers verzamelen een rage en hij deed er fanatiek aan mee. Waarom al die kevers er waren kon echter niet anders beantwoord worden dan met dat het blijkbaar God's wil was geweest. Bergen? God's wil. Water? God's wil. Het weer? God's wil? Schelpen bovenop bergtoppen? God's wil. Nog meer dan Newton volgde Darwin het pad van zijn onderzoekingen naar waar het ook maar leidde. Geïnspireerd door zijn reis op de Beagle, en geholpen door de indrukwekkende verzameling die hij onderweg had aangelegd, puzzelde hij jarenlang aan één belangrijk idee. Een idee dat die hele gigantische natuur in één keer zou samenvatten in één allesoverkoepelende verklaring. Het toppunt was dat hij de mens zelf daarin opnam. Later beter uitgewerkt in 'The Descent of Man'. Let op: zonder enige referentie aan het bovennatuurlijke. Zelfs Newton meende dat de planeten, die net niet precies volgens zijn theorie bewogen, af en toe door engelen werden bijgestuurd. (Iets waar hij behoorlijk mee werd getreiterd, overigens.) Darwin openbaarde voor de allereerste keer in de menselijke geschiedenis de volledige kracht van de naturalistische manier van verklaren. Natuurlijk maakte hij ook fouten. Dat zij hem vergeven. Ten eerste put hij zich in zijn boeken uit in nederige excuses over zijn (eerlijk gezegd indrukwekkend kleine) gebrek aan kennis en matige schrijfstijl. Ten tweede werkte hij zonder enige kennis van genetica, wat hem achteraf gezien behoorlijk heeft gehinderd. Darwin zocht zelf de gaten in zijn theorie op en verklaarde ze; hij zocht zelf zijn mogelijke vergissingen op en legde uit waarom hij zijn ideeën toch correct vond zijn. Hij dacht dat het leven begon in en warm meertje vanaf veranderende proteïnen. Nu weten we dat zoiets niet zou kunnen en het leven toch eerder met aminozuren zal zijn begonnen. (Dit is niet zeker!) Darwin speculeerde dat walvissen uit een soort beren waren ontstaan. Nu weten we dat dit wolfachtige dieren zijn geweest. Zo zijn er aardig wat van die fouten aan te wijzen. In Darwin's voordeel moet wel gezegd worden dat dit meestal speculaties waren én dat hij wist dat dit speculaties waren én dat hij dit in zijn werk zelf toegaf. Zo ongeveer de minst belangrijke reden om Darwin te eren is de moderne biologie. Hoe prachtig zijn werk ook was, elke willekeurige biologiestudent nu weet een stuk meer dan hij ooit heeft geweten. Voor de bewijsvoering van moderne evolutietheorie is Darwin ten enenmale niet noodzakelijk. Hij deelt dit lot met alle andere reuzen op wier schouders wij nu staan. Wij profiteren uiteindelijk van de resultaten, door betere medicijnen, door betere ontwerpen van vliegtuigvleugels.. door nog heel veel meer. Hij bevrijdde ons, richtte onze blik op de natuur zelf en opende zo onze ogen voor het hele universum. Meer over Charles Darwin en over de evolutietheorie hier en hier. za--- Terug naar de Weblog hoofdpagina.Reacties. |
