The Man Who Knew Too Much

een boekrecensie

Alan Turing
Razend knap maar wel een flikker

Zonder deze briljante man zou Hitler de Tweede Wereldoorlog misschien wel gewonnen hebben. Impopulair, eenzelvig, nauwelijks sociaal vaardig maar wel peilloos briljant, en homo: Alan Turing.

Tegenwoordig is Turing vooral bekend om de Turing Machine maar het is zijn essentiële bijdrage aan het breken van de Duitse codeberichten geweest die hem beroemd maakte. Andere biografieën belichtten over het algemeen alleen zijn werk en sloegen zijn seksualiteit gauw over.

David Leavitt schrijft een levendig portret van Alan Turing, inclusief zijn persoonlijk leven en zo tragische sociale positie. Alan’s kansloze liefde voor een schoolvriendje illustreert de gevangenis waar hij zijn hele leven niet uit zou komen. Zelfs als jonge student was Alan al een buitenbeentje en niet alleen omdat hij homoseksueel was. Het was eerder zijn neiging in alles uiterst letterlijk en logisch te zijn die de omgang met de toen al opvallend intelligente jongeman bemoeilijkte. In vergelijking met zijn tijdgenoten was Turing zeer open over zijn gevoelens.

Leavitt besteedt ruim aandacht aan Turing’s centrale idee. Om een van de grootste wiskundige raadsels van zijn tijd op te lossen verzon Turing een computer. Later, in zijn pogingen de Duitse codeermachine Enigma te kraken probeerde Turing er zelfs een te ontwerpen en te bouwen. Hij slaagde daar ook in.

In de persoonlijke gedeeltes herkennen we Leavitt, de gevoelige romanschrijver. Hij zet op literaire wijze en met grote meelevendheid zijn hoofdpersoon neer in al zijn menselijkheid, zijn broosheid, intelligentie, excentriciteit en natuurlijk zijn fatale openheid. Hij stierf op 41-jarige leeftijd, onder raadselachtige omstandigheden, inmiddels afgeschreven door een hardvochtige, heteroseksistische maatschappij. Het is wrang te bedenken wat Alan Turing nog had kunnen bereiken als hij langer geleefd had.

The Man Who Knew Too Much is een indringend en fascinerend portret van een van de belangrijkste wetenschappers van de vorige eeuw.

David Leavitt, The Man Who Knew Too Much, Alan Turing and the invention of the computer, W.W. Norton & Company, ISBN 0-393-32909-7

---

---

Op dit artikel is nog geen commentaar binnengekomen. Wil je iets zeggen? Ga naar de Postbus.